De termen X-benen en O-benen duiden op een afwijkende stand van de benen. De knieën staan te veel naar binnen of naar buiten . Soms geeft dat klachten.
Volwassenen met O- of X-benen hebben in sommige gevallen last van:
- Overbelastingsklachten aan de buiten- of binnenkant van de voeten en knieën;
- Pijnklachten in de knie;
- Slijtage (artrose) van de knie;
- Een afwijkend looppatroon.
De medische term voor een O-been is genu varum, de medische term voor een X-been genu valgum.
Uitleg
X-benen en O-benen zijn termen voor een standsafwijking van de benen:
- Bij X-benen staan de knieën dichter bij elkaar dan de voeten. De benen staan van voren gezien in de vorm van een ‘X’.
- In het geval van O-benen staan de knieën verder uit elkaar dan de voeten. De benen staan van voren gezien in de vorm van een ‘O’.
Kinderen worden geboren met O-benen. Na een jaar of twee gaan de benen in X-stand staan. Daarna komen de benen recht of in een lichte X-stand te staan. De benen zijn recht als een kind staat of op de rug ligt met gestrekte benen en de binnenkant van de knieën en enkels elkaar raken. Een lichte standsafwijking is normaal.
Oorzaken
Standsafwijking aan één kant:
- Een eerder doorgemaakte beenbreuk (waarbij de botten in de verkeerde stand zijn aangegroeid);
- Infectie;
- Groeistoornis;
- Afwijkende stand van de voet of heup.
Dubbelzijdige O-benen:
- Rachitis (een botziekte).
Onderzoek
Als je klachten hebt door een standsafwijking van je knieën of benen, maak dan een afspraak met het Expertisecentrum Voet & Beweging. Hiervoor heb je geen verwijzing van je huisarts nodig.
In ons centrum heb je een afspraak met een van onze specialisten. Het doel van de afspraak is de oorzaak van de klacht te vinden en een gericht behandelplan te kunnen maken.
Soms kan de specialist tijdens de afspraak direct achterhalen wat de oorzaak van de klacht is. In andere gevallen is aanvullend onderzoek nodig om te bepalen waar je precies last van hebt. Veel van dat aanvullend onderzoek kunnen we binnen ons centrum aanbieden, zoals echografie en een uitgebreide loop-/beweeganalyse met behulp van high speed camera’s. Je hoeft daarvoor dus niet worden doorverwezen naar weer een andere zorgverlener. Voor vormen van onderzoek die wij niet in ons centrum bieden, kan de specialist een doorverwijzing naar het ziekenhuis adviseren.
Behandeling
Heb je last van O-benen of X-benen? Dan zijn er de volgende behandelingen mogelijk:
- Brace;
- Schoenaanpassingen of individueel aangepaste steunzolen;
- Spierversterkende oefeningen;
- Bij kinderen: operatieve ingreep om de activiteit van de groeischijf te beïnvloeden;
- Een corrigerende operatie (osteotomie). Dit is een ingrijpende operatie, die alleen wordt uitgevoerd bij een ernstig O-been.
